مقالات, مقاله های آموزشی

شایعترین بیماریهای چشم

در این مقاله شایعترین بیماریهای چشمی از جمله بلفاریت (التهاب پلک)، گل مژه، ناخنک، رتینوپاتی دیابتی، بیماریهای عفونی و انگلی، آب موروارید و آب سیاه مورد بررسی قرار میگیرد

در حالی که برخی از شرایط چشمی باعث اختلال در بینایی می شوند، اما بسیاری از آنها نمی توانند منجر به مشکلات جدی سلامتی و مالی شوند. شرایط چشم طیف وسیعی از بیماری های مختلف را در بر می گیرد که بر اجزای مختلف سیستم بینایی و عملکرد بینایی تأثیر می گذارد. با توجه به دامنه زیاد آنها، طبقه بندی شرایط چشم یک چالش جدی است.

یکی از این چالشها تشخیص شرایطی است که به طور معمول باعث اختلال در بینایی نمی شوند از شرایطی که می توانند در آینده خط افرین باشند. از سوی دیگر اهمیت شرایط چشمی که به طور معمول باعث اختلال در بینایی نمی شوند، نباید نادیده گرفته شود. این شرایط می توانند دردسرساز و دردناک باشند و غالباً از مهمترین دلایل ارائه خدمات مراقبت از چشم در همه کشورها هستند، به عنوان مثال التهاب ملتحمه ( که به طور کلی یک بیماری  خوش خیم و خود محدود کننده است)، شایع ترین دلیل برای ارائه خدمات درمانی به بیماران چشمی است.

داده های جمع آوری شده از مراکز بهداشتی در کشورهای کم درآمد و با درآمد متوسط، روندهای مشابهی را نشان می دهد ، شرایط چشمی که معمولاً میتوانند زمینه ساز نابینایی شوند، مانند ورم ملتحمه ، ناهنجاری های پلک، ناخنک و خشکی چشم، به طور مداوم در میان مهمترین دلایل مراجعه بیماران به درمانگاه قرار می گیرند. اما نکته قابل توجه این است که در تعداد قابل توجهی از افراد مبتلا به بیماری چشمی که به موقع تشخیص و درمان می شوند ، اختلال بینایی یا کوری ایجاد نمی شود. به عنوان مثال ، از حدود 196 میلیون نفر در سراسر جهان مبتلا به تخریب ماکولای وابسته به سن، 10.4 میلیون نفر (5.3٪) دچار اختلال بینایی متوسط یا اشکال شدیدتر بیماری هستند. به همین ترتیب ، حدود 64 میلیون نفر در سراسر جهان به گلوكوم (آب سیاه) مبتلا هستند كه از این تعداد 6.9 میلیون نفر (10.9٪) فقط دارای اختلال بینایی متوسط یا شدید بینایی یا نابینایی ناشی از اشكال شدیدتر این بیماری هستند.

همچنین قابل ذکر است، شرایط خاصی که به طور معمول باعث اختلال بینایی نمی شوند ، در صورت عدم درمان ممکن است این کار را انجام دهند. به عنوان مثال ، مواردی که نوعی ورم ملتحمه ناشی از عفونت گونوکوکی است اگر درمان نشده باقی بماند می تواند منجر به اختلال بینایی شود. آنهم زمانی که باکتری ها به قرنیه نفوذ کرده و باعث زخم قرنیه و ایجاد زخم شوند. این امر بر اهمیت شناسایی و درمان به موقع برای همه شرایط چشم تأکید می کند.

سیستم بینایی و عملکردهای بینایی:

سیستم بصری شامل سیستم بینایی چشم ها ، اعصاب بینایی و مسیرهای عصبی منتهی به بخش های مختلف مغز را در بر می گیرد. ساختارهای جلوی چشم (قرنیه و عدسی) نور ورودی به چشم را بر شبکیه متمرکز می کنند.  در شبکیه ، نور به تکانه های عصبی تبدیل می شود که از طریق اعصاب بینایی و مسیرها به قسمت خاصی از مغز معروف به قشر بینایی منتقل می شود. این تکانه ها سپس به بسیاری از قسمت های دیگر مغز منتقل می شوند و در آنجا با ورودی های دیگر (مانند شنوایی یا حافظه) ادغام می شوند تا فرد بتواند محیط اطراف را درک کند و مطابق آن واکنش نشان دهد.

توابع دید

 سیستم بینایی عملکردهای بینایی را فراهم می کند که از انواع فعالیت ها و مشاغل پشتیبانی می کند:

  • دقت بینایی توانایی دیدن جزئیات بدون در نظر گرفتن فاصله جسم است. از دقت بینایی از راه دور در بسیاری از موقعیت های روزمره مانند خواندن تخته سیاه، تابلوهای راهنما یا شماره پلاک ماشین ها یا هنگام شناخت افراد در اتاق استفاده می شود. این امر برای بسیاری از مشاغل و فعالیتهای تفریحی مانند ورزش مهم است.
  • دقت بینایی نزدیک برای همه کارهای نزدیک مانند خواندن و نوشتن مهم است. همچنین در بسیاری از مشاغل و فعالیتهای تفریحی مانند چیدن ، مرتب سازی مهره ها و استفاده از تلفن های همراه و رایانه از آن استفاده می شود.
  • بینایی رنگی نقشی کاملاً کاربردی دارد و اجازه می دهد اشیا با اندازه و شکل مشابه ، مانند دارو ، تمایز یابند. همچنین برای مشاغلی مانند کار برق ، هواپیمایی و مد مهم است.
  • استریوپسیس / دید دو چشمی (درک عمق) امکان قضاوت در مورد فاصله ها و سرعت نزدیک شدن به اشیا را فراهم می کند. این کار برای بسیاری از کارهای نزدیک مانند ریختن مایعات در لیوان یا نخ کردن سوزن مهم است.
  • حساسیت کنتراست به توانایی تشخیص یک شی از پس زمینه آن اشاره دارد ، که اغلب ممکن است شامل تشخیص سایه های خاکستری باشد. این امر به ویژه در شرایط کم نور مانند رانندگی در شب بسیار مهم است.
  • بینایی در میدان های بینایی محیطی و همچنین قسمت مرکزی میدان بینایی ، با شناسایی موانع و حرکات دیگر اشیا در دید کناری فرد ، به ایمنی حرکت شخص کمک می کند. برای رانندگی ایمن و بسیاری از مشاغل و ورزشها مهم است.

شرایط شایع چشم که معمولاً اختلال بینایی ایجاد نمی کنند

بیماری بلفاریت چشم

با التهاب پلک ها در نزدیک قاعده مژه ها و قرمزی و تحریک چشم و پلک مشخص می شود

بلفاریت یا التهاب پلک؛ علائم، عوارض و درمانهای دارویی و خانگی - مجله قرمز

گل مژه

از اختلالات شایع پلک ناشی از انسداد غده یا عفونت موضعی که می تواند باعث درد شود (برای اطلاعات بیشتر کلیک کنید)

چگونه از شر بیماری گل مژه خلاص شویم؟ - دکتردکتر

ورم ملتحمه

 التهاب ملتحمه (غشای شفاف داخلی پلک ها و قسمت سفید چشم را می پوشاند) که معمولاً ناشی از آلرژی یا عفونت است.

ورم ملتحمه حاد، چشم صورتی رنگ و سرخ چشمی | دکتر مریم کریم حدیثی

خشکی چشم

 به دلیل تولید ناکافی اشک که می تواند منجر به تحریک و تاری دید شود (برای اطلاعات بیشتر کلیک کنید)

علت خشکی چشم چیست؟ + راهکارهای درمان آن

ناخنک و زبانه

 رشد غیرطبیعی در ملتحمه که می تواند باعث درد شود. در موارد پیشرفته ناخنک می تواند قرنیه را مورد تخریب قرار داده و باعث کاهش بینایی شود.

ناخنک چشم | دانستنی های مفید درباره بیماری ناخنک چشم که باید بدانید

خونریزی زیر ملتحمه

 رگهای خونی پاره شده در زیر ملتحمه

خونریزی زیر ملتحمه - IRAN Health Tourism Organizer - Iran Medical Tourism -  IRHTO

شرایط شایع چشم که می تواند باعث اختلال بینایی از جمله نابینایی شود

دژنراسیون (انحطاط) ماکولای وابسته به سن

 آسیب به قسمت مرکزی شبکیه که مسئول دید دقیق است ، منجر به ایجاد لکه های تیره ، سایه ها یا تحریف دید مرکزی می شود. خطر ابتلا به دژنراسیون ماکولا با افزایش سن افزایش می یابد.

آب مروارید

به صورت حالت ابری در لنز چشم ظاهر شده و منجر به تاری دید به طور فزاینده می شود. خطر ابتلا به آب مروارید با افزایش سن افزایش می یابد.

تیرگی قرنیه

برخی از شرایط باعث زخم شدن یا کدر شدن قرنیه می شود. تیرگی معمولاً به دلیل آسیب دیدگی ، عفونت یا کمبود ویتامین A در کودکان ایجاد می شود.

رتینوپاتی دیابتی

آسیب به رگهای خونی در شبکیه که منجر به خونریزی یا مسدود شدن رگها می شود. کاهش بینایی معمولاً به دلیل تورم در قسمت مرکزی شبکیه اتفاق می افتد که می تواند منجر به اختلال بینایی شود. عروق خونی غیرطبیعی نیز می توانند از شبکیه رشد کنند که می تواند خونریزی کند یا باعث ایجاد زخم در شبکیه و کوری شود.

گلوکوم (آب سیاه)

آسیب پیشرونده به عصب بینایی. در ابتدا ، از دست دادن بینایی در حاشیه رخ می دهد و می تواند به نقص شدید بینایی تبدیل شود (به عنوان گلوکوم زاویه باز شناخته می شود که شایع ترین نوع این بیماری است )

عیب انکساری

به دلیل شکل یا طول غیرطبیعی کره چشم ؛ نور بر روی شبکیه متمرکز نمی شود و منجر به تاری دید می شود. انواع مختلفی از عیب انکساری وجود دارد مانند: نزدیک بینی – مشکل در دیدن اشیا دور (نزدیک بینی). – پیرچشمی – مشکل دیدن اشیا در فاصله نزدیک با افزایش سن (یعنی بعد از 40 سالگی).

Trachoma (عفونت باکتریایی مسری چشم که در آن دانه بندی ملتهب در سطح داخلی پلک ها وجود دارد)

ناشی از عفونت باکتریایی است. بعد از سالها عفونت مکرر، مژه ها می توانند به سمت داخل چرخانده شوند (معروف به تریشیازیس) که می تواند منجر به زخم قرنیه و در بعضی موارد کوری شود.

عوامل خطرساز و علل ایجاد بیماری های چشم

عوامل خطرساز و علل ایجاد بیماری های چشم شامل پیری، ژنتیک، سبک زندگی و رفتارهای شخصی، عفونت ها و شرایط مختلف سلامتی است. بسیاری از بیماری های چشمی منشأ چند عاملی دارند. بسیاری از عوامل خطر احتمال ایجاد یا پیشرفت در یک بیماری چشمی را افزایش می دهند. افزایش سن عامل اصلی ابتلا به بسیاری از بیماری های چشم است.

همچنین ژنتیک  در ایجاد برخی از بیماری های چشم از جمله گلوکوم، عیوب انکساری و تحلیل رفتن شبکیه مانند رتینیت پیگمنتوزا نقش دارد. قومیت  مثالی از یک عامل خطر تغییر ناپذیر دیگر است که مربوط به خطر بیشتری برای ایجاد برخی از بیماری های چشم است. بسیاری از شرایط چشم با مواجهه یا رفتار و سبک زندگی مرتبط است. سیگار کشیدن یک عامل خطرناک مهم اما  قابل اصلاح برای تخریب ماکولا در اثر افزایش سن است  و در پیشرفت آب مروارید نقش دارد. تغذیه همچنین ممکن است نقش مهمی در شرایط چشم داشته باشد.

به عنوان مثال ، کمبود ویتامین A ، ناشی از سو تغذیه مزمن در کودکان، می تواند باعث کدورت قرنیه شود. علاوه بر این، مشاغل و فعالیت های تفریحی، مانند کشاورزی یا معدن و ورزش های تماسی، به طور مداوم با خطر بیشتر آسیب دیدگی چشم ارتباط دارند. عفونت های چشمی ناشی از عوامل میکروبی ، ویروسی یا سایر عوامل می تواند بر ملتحمه ، قرنیه ، پلک ها و به ندرت روی شبکیه و عصب بینایی تأثیر بگذارد. ورم ملتحمه شایع ترین این موارد است. تراكوما ، عامل اصلی عفونی كوری در سراسر جهان ، توسط باکتری كلامیدیا تراكوماتیس ایجاد می شود. سایر عفونت هایی که می توانند باعث اختلال بینایی و نابینایی شوند شامل سرخک ، انکوسرکا ولولوس و انگلهای توکسوپلاسما گوندی  می باشد.

برخی از شرایط سلامتی ممکن است منجر به طیف وسیعی از تظاهرات چشمی شود . این موارد شامل دیابت ، آرتریت روماتوئید (روماتیسم مفصلی)، مولتیپل اسکلروزیس (نوعی بیماری پیشرونده و تحلیل برنده غلاف میلین سلول‌های عصبی در سیستم عصبی مرکزی است ) و زایمان زودرس است. علاوه بر این  برخی از داروها احتمال ایجاد تعدادی از بیماری های چشم را افزایش می دهند به عنوان مثال ، استفاده طولانی مدت از استروئیدها خطر ابتلا به آب مروارید  و گلوکوم را افزایش می دهد. منشأ بسیاری از بیماری های چشمی چند عاملی است و طیف وسیعی از عوامل خطر در تعامل برای افزایش حساسیت و پیشرفت بیماری وجود دارد. به عنوان مثال مدت زمان دیابت ، هموگلوبین A1c و فشار خون بالا ، از عوامل مهم خطر ابتلا به رتینوپاتی دیابتی هستند. مثال دیگر نزدیک بینی است ، جایی که پیری عامل اصلی ابتلا به بسیاری از بیماری های چشم است.

تعامل بین عوامل خطر ژنتیکی و محیطی ، از جمله فعالیت شدید بینایی نزدیک (به عنوان یک عامل خطر) و مدت زمان طولانی تر  فعالیت در خارج از منزل (به عنوان یک عامل محافظتی) ، ممکن است نقش مهمی در شروع و پیشرفت بیماری داشته باشد. توجه به این نکته مهم است که اگرچه می توان از برخی بیماری ها مانند تراکوم پیشگیری کرد ، اما موارد دیگر مانند گلوکوم یا آب مروارید قابل پیشگیری نیستند ، اما می توانند برای کاهش خطر بینایی درمان شوند.

اختلال بینایی

اختلال بینایی زمانی اتفاق می افتد که یک بیماری چشمی بر سیستم بینایی و یک یا چند عملکرد آن تأثیر بگذارد. طبق طبقه بندی بین المللی عملکرد، ناتوانی و بهداشت (ICF) ، “اختلال” اصطلاحی عمومی است که برای توصیف مشکلی در عملکرد یا ساختار بدن یک فرد به دلیل یک وضعیت سلامتی استفاده می شود. بر این اساس ، هنگامی که شرایطی بر سیستم بینایی و یک یا چند عملکرد آن تأثیر بگذارد ، اختلال بینایی حاصل می شود. به طور معمول ، بررسی های مبتنی بر جمعیت، اختلال بینایی را با استفاده از قدرت بینایی منحصر به فرد اندازه گیری می کنند (فرد سالم و ایده آل) و اختلاف آن را به عنوان اختلال بینایی خفیف ، متوسط، شدید یا نابینایی و کم بینایی طبقه بندی می کنند. با این حال ، در شرایط بالینی ، سایر عملکردهای بینایی نیز اغلب ارزیابی می شوند ، مانند میدان دید ، حساسیت کنتراست و دید رنگی یک فرد.

اندازه گیری میزان بینایی و جدول طبقه بندی شدت نقص بینایی

حدت بینایی

سنجش  قدرت بینایی در واقع اندازه گیری ساده و غیرتهاجمی توانایی سیستم بینایی در تمایز دو نقطه کنتراست بالا در فضا است. حدت بینایی از راه دور معمولاً با استفاده از نمودار بینایی در یک فاصله ثابت (معمولاً 6 متر (یا 20 فوت)) ارزیابی می شود. کوچکترین خط خوانده شده در نمودار به صورت کسری نوشته میشود، جایی که عدد صورت به فاصله مشاهده نمودار توسط فرد مورد آزمایش اشاره دارد و مخرج فاصله ای است که یک چشم “سالم” قادر به خواندن آن خط از نمودار بینایی است. به عنوان مثال ، بینایی 18/6 به این معناست که در فاصله 6 متری نمودار دید ، فرد می تواند نامه ای را بخواند که فردی با دید طبیعی در 18 متری قادر به دیدن آن است. دید “طبیعی” 6/6 در نظر گرفته شده است. دقت بینایی با توجه به کمترین اندازه چاپی که فرد می تواند در فاصله آزمون مشخص تشخیص دهد ، اندازه گیری می شود.

پیش بینی وضعیت بینایی

پیری جمعیت

پیری جمعیت به طور قابل توجهی بر تعداد افراد مبتلا به بیماری چشم تأثیر می گذارد. تا سال 2030 ، تعداد افراد 60 سال به بالا در سراسر جهان تخمین زده می شود که از 962 میلیون نفر (2017) به 1.4 میلیارد نفر افزایش یابد ، در حالی که تعداد افراد بالای 80 سال از 137 میلیون نفر (2017) به 202 میلیون نفر افزایش می یابد. برای مثال پیش بینی شده است که تعداد افراد مبتلا به گلوکوم مرتبط با سن ، 1.3 بار بین سالهای 2020 (76 میلیون) تا 2030 (95.4 میلیون) افزایش یابد. و کسانی که مبتلا به دژنراسیون ماکولای وابسته به سن هستند ، با ضریب1.2 بار بین سالهای 2020 (6/195 میلیون) به   3/243 میلیون نفر (2030) برسند. به همین ترتیب ، پیش بینی می شود تعداد مبتلایان به پیرچشمی از 1.8 میلیارد در 2015 ، به 2.1 میلیارد در 2030 افزایش یابد. از آنجا که بیشتر افراد بالای 70 سال به آب مروارید مبتلا می شوند ، تعداد مبتلایان به این بیماری نیز به میزان قابل توجهی افزایش می یابد. پیری جمعیت همچنین منجر به افزایش تعداد افراد مبتلا به سایر بیماری های چشم ، از جمله افرادی که معمولاً اختلال بینایی ندارند ، مانند خشکی چشم می شود.

سبک زندگی و بینایی

تغییر در سبک زندگی نیز احتمالاً منجر به افزایش تعداد افراد مبتلا به بیماری چشم می شود. به عنوان مثال ، کاهش زمان صرف شده در فضای با ، افزایش کارهای نزدیک (لب تاب و جوش کاری و..) و افزایش نرخ شهرنشینی ، از جمله عواملی است که به افزایش قابل توجهی در تعداد افراد مبتلا به نزدیک بینی در سطح جهان می انجامد.

براساس تخمین هایی که رشد شهرنشینی و شاخص توسعه انسانی را در نظر می گیرند ، تعداد مبتلایان به نزدیک بینی از 1.95 میلیارد از در سال 2010 (فاصله عدم اطمینان   1422 (UI)  میلیون به 2543 میلیون) به 3.36 میلیارد در 2030 پیش بینی شده است که در همان دوره ، تعداد افراد با نزدیک بینی بالا ، که اغلب با عوارض شدید همراه است ، از 277.2 میلیون نفر در سال 2010  به 516.7 میلیون نفر در سال 2030 افزایش می یابد.

تغییر سبک زندگی همچنین منجر به افزایش تعداد افراد دیابتی در تمام کشورها در طول سی سال گذشته شده است. در صورت ادامه روند ، برآورد می شود که تعداد مبتلایان به رتینوپاتی دیابتی از 146 میلیون نفر در سال 2014 به 180.6 میلیون نفر در سال 2030 افزایش یابد (1.2 برابر).

چشم‌ها در مورد خطر ابتلا به کدام بیماری‌ها هشدار می‌دهند؟ - www.oipf.ir

راهکارهایی برای مراقبت از چشم

طیف وسیعی از مداخلات موثر برای کاهش خطر ابتلا به بیماری چشمی یا اختلال بینایی در دسترس است. همانطور که شد، دامنه شرایط چشم متنوع است و در حالی که برخی شرایط می توانند باعث اختلال در بینایی یا کوری شوند ، برخی دیگر به طور معمول چنین نیستند. اگرچه می توان از برخی بیماری های چشمی جلوگیری کرد (به عنوان مثال تراکوما و بیشتر علل تیرگی قرنیه در کودکان) ، این پیشگیری برای اکثر افراد ممکن نیست. هر وضعیت چشمی به پاسخ متفاوتی نیاز دارد. خوشبختانه ، مداخلات موثری در زمینه ارتقا، پیشگیری ، درمان و توانبخشی وجود دارد که نیازهای مرتبط با شرایط چشم و اختلال بینایی را برطرف می کند.  برخی از آنها مقرون به صرفه ترین و عملی ترین مداخلات مراقبت های بهداشتی برای اجرا هستند. این بخش مروری بر مداخلات کلیدی دارد.  مواردی که به بزرگسالان و کودکان بسیار مرتبط هستند در زیر مطرح شده است.

ارتقاء سلامت

مداخلات برای ارتقا سلامتی این پتانسیل را دارد که رفتارهای سالم را که بر شرایط چشم و اختلال بینایی و همچنین جذب خدمات مراقبت از چشم تأثیر می گذارد ، افزایش دهد. هدف از مداخلات ارتقا سلامت ، توانمند ساختن افراد برای افزایش کنترل بر سلامتی و عوامل محرک آن از طریق سواد سلامت است ، نه هدف گیری عوامل خطر خاص یا شرایط سلامتی.

تا به امروز ، مداخلات ارتقا سلامت در زمینه مراقبت از چشم نسبت به اقدامات پیشگیری و درمان کمتر مورد توجه و سرمایه گذاری قرار گرفته است. اگرچه فعالیت های آموزش بهداشت عمومی مرتبط با استعمال دخانیات و نابینایی در افزایش آگاهی و تشویق افراد سیگاری به دنبال حمایت از ترک اثبات شده است  ، هیچ مدرکی وجود ندارد که نشان دهد چنین مداخلاتی بر شیوع اختلال بینایی تأثیر دارد. نشان داده شده است که کمپین های ارتقا سلامت با افزایش آگاهی از اهمیت معاینات منظم چشم و استفاده از خدمات مراقبت از چشم در بین افراد مسن و مبتلایان به دیابت موثر است. ارتقا رفتارهای محافظ چشم نیز می تواند مداخلاتی در جهت ارتقا سلامت محسوب شود و ممکن است شامل استفاده از عینک ، افزایش اوقات خارج از منزل و استفاده از عینک آفتابی در دانش آموزان سنین مدرسه باشد.

آشنایی با انواع بیماری های چشم کودکان

پیشگیری

از جمله بیماریهای چشمی که می تواند با مداخلات پیشگیرانه به طور موثر مورد هدف قرار گیرند شامل تراکوما ، انکوسرکیازیس، نزدیک بینی و رتینوپاتی دیابتی است. علاوه بر این ، پیشگیری یا مدیریت سایر شرایط بهداشتی می تواند در کاهش بروز بیماری های ثانویه چشم موثر باشد.

مداخلات پیشگیرانه در زمینه مراقبت از چشم به طور کلی در دو دسته قرار می گیرد:

(i) مداخلاتي كه هدف آنها جلوگيري از بروز بيماري هاي چشمي قبل از بروز آنها با هدف گذاري علل و عوامل خطر استو (2) اقدامات انجام شده برای جلوگیری از بیماری های چشم که ثانویه نسبت به سایر شرایط بهداشتی است. به عنوان مثال کسانی که با تراخوما ، انکوسرکیازیس و نزدیک بینی مراجعه می کنند ، در گروه اول قرار می گیرند.

با توجه به اینکه انکوسرکیازیس توسط مگس سیاه منتقل می شود، برنامه های کنترل اولیه شامل کنترل مگس ناقل در جوامع و به دنبال آن تولید انبوه داروهایی با کاربرد  ایورمکتین (ضد انگل) است. تغییر شیوه زندگی پیشگیرانه در کودکان، از جمله ترکیبی از افزایش گذراندن زمان در خارج از منزل و کاهش فعالیتهای نزدیک به چشم (مانند بازهای دیجیتالی) و مداخلات برای جلوگیری از کاهش سطح سلامتی مانند کمبود ویتامین A ، سرخک و سرخچه ، از طریق مکمل ویتامین A و ایمن سازی  در کاهش خطر تیرگی قرنیه (که می تواند  به صورت ثانویه نسبت به این شرایط رخ دهد) بسیار موثر است و پیشرفت نزدیک بینی را کاهش دهد. با مدیریت دیابت، بهینه فاکتورهای اصلی خطرناک، مانند هایپرگلیسمی و فشار خون بالا، همچنین می توان از بروز رتینوپاتی دیابتی جلوگیری و یا پیشرفت آن را کاهش دهد.

بیماری قلبی زنان چه نشانه‌هایی دارد؟ | خبرگزاری صدا و سیما

درمان

 درمان چشم، درمان و همچنین کنترل علائم و جلوگیری از پیشرفت عوامل خطرساز  را هدف قرار می دهد. هدف از درمان همچنین پیشگیری یا کند نمودن روند بیماری به سمت نقص بینایی است. آب مروارید و عیوب انکساری دو دلیل اصلی اختلال بینایی هستند.  در این موارد درمان می تواند به نقص بینایی رسیدگی کند و بینایی را بازیابی نماید. درمان آب مروارید یک مداخله جراحی است که شامل برداشتن لنز مات در چشم و کاشت لنز مصنوعی داخل چشم است. جراحی آب مروارید بسیار مقرون به صرفه است  و منجر به بهبودهای قابل توجهی در کیفیت زندگی می شود.

در حالی که بدون شک عینک رایج ترین مداخله ای است که در سراسر جهان برای جبران عیب انکساری استفاده می شود ، لنزهای تماسی و جراحی انکساری لیزر یک گزینه موثر هستند و به ویژه در محیط های پردرآمد محبوبیت بیشتری پیدا می کنند. درمان سایر بیماری های غیر واگیر چشم اغلب چالش برانگیزتر است و پیگیری طولانی مدت برای کند کردن پیشرفت بیماری ضروری است. به عنوان مثال ، پیشگیری از اختلال بینایی ناشی از رتینوپاتی دیابتی، گلوکوم و رتینوپاتی نارس، به تشخیص زودهنگام بیماری نیاز دارد. برای رتینوپاتی دیابتی و رتینوپاتی نارس، این موضوع  شامل غربالگری روتین برای تشخیص مراحل “تهدید کننده بینایی” بیماری است ، پس از آن لیزر درمانی یا سایر درمان ها برای کاهش خطر اختلال بینایی یا نابینایی. در مورد گلوکوم، مدیریت مداوم برای کاهش خطر پیشرفت بیشتر از طریق تعدادی از مداخلات احتمالی از جمله رژیم درمانی قطره چشم، لیزر درمانی، جراحی یا ترکیبی از این موارد لازم است

درمان برای بسیاری از بیماری های چشمی که به طور معمول باعث اختلال در بینایی نمی شوند ، مانند خشکی چشم ، ورم ملتحمه و بلفاریت در دسترس است. درمان این شرایط اغلب در جهت کاهش علائم است. در موارد پیشرفته ناخنک که بینایی تحت تأثیر قرار می گیرد ، غالباً به مداخله جراحی نیاز است. تحقیقات نشان داده است که درمان بیماری های چشمی که به طور معمول اختلال بینایی ایجاد نمی کنند ، می تواند یک بار اقتصادی قابل توجهی بر دوش بیمار و جامعه بگذارد.

بیماری‌های چشم و روش‌های درمان آن - ایمنا

توانبخشی

اختلال بینایی و نابینایی ناشی از بسیاری از بیماری های عمده چشم (به عنوان مثال گلوکوم و دژنراسیون ماکولای وابسته به سن) قابل درمان نیست و نیاز به توان بخشی است. توانبخشی با هدف بهینه سازی عملکرد روزمره افرادی که اختلال بینایی یا نابینایی دارند و نمی توانند درمان شوند ، با استفاده حداکثر از بینایی باقی مانده و ایجاد سازگاری های عملی برای مواجهه با پیامدهای اجتماعی ، روانی ، عاطفی و اقتصادی اختلال بینایی صورت میگیرد.

عمده ترین بیماری های چشمی که باعث اختلال بینایی در بزرگسالان می شوند و با توان بخشی بینایی رفع می شوند ، گلوکوم ، AMD ، تیرگی قرنیه و رتینوپاتی دیابتی هستند. شرایط اصلی در کودکان و بزرگسالان شامل بیماری های مادرزادی، ژنتیکی و اکتسابی چشم است. طیف گسترده ای از مداخلات توانبخشی بینایی در دسترس است ، از جمله اصلاح محیط (به عنوان مثال بهبود روشنایی محیط) ، خواندن با استفاده از خط بریل، صفحه خوان ، صفحه یاب گوشی های هوشمند ، مشاوره و آموزش مهارت های خانه  مانند آموزش جهت گیری و تحرک با عصای سفید برای اطمینان و جلو گیری از سرگردانی.

بیماری های شایع چشم در بین کودکان

اسکار قرنیه ناشی از عفونت سرخک و کمبود ویتامین A

علل شایع: کمبود ویتامین A و عفونت سرخک

می تواند باعث اختلال بینایی شود: بله

پیشگیری: از طریق ایمن سازی می توان از سرخک جلوگیری کرد. توصیه می شود برای کاهش خطر زخم قرنیه، کودکان مبتلا به عفونت سرخک باید با دوز مشخص از ویتامین A تحت درمان قرار بگیرند. مکمل روتین ویتامین A در کودکان پیش دبستانی با کاهش معنی دار بالینی نابینایی در کودکان همراه است. سازمان بهداشت جهانی دستورالعمل هایی برای پیشگیری از کمبود ویتامین A توصیه می کند که مکمل های با دوز بالا باید به کودکان 6 تا 59 ماه در محیط هایی که کمبود ویتامین A یک مشکل بهداشت عمومی است داده شود.

درمان: در بعضی موارد ، اختلال بینایی یا نابینایی ناشی از تیرگی قرنیه توسط ایریدکتومی نوری قابل درمان است.

زخم قرنیه ناشی از التهاب ملتحمه نوزاد (“افتالمیا نئوناتوروم”)

دلایل: عفونت Chlamydia trachomatis یا Neisseria gonorrhoeae که هنگام زایمان از مادر آلوده منتقل میشود.

می تواند باعث اختلال بینایی شود: بله

پیشگیری: پیش از تولد با درمان عفونت مادر می توان از عفونت چشم نوزاد جلوگیری کرد. اما پس از تولد، می توان با پیش درمانی د (یعنی تمیز کردن پلک ها و تزریق ضد عفونی کننده یا آنتی بیوتیک کمی بعد از تولد نوزاد از مادر آلوده) از عفونت جلوگیری کرد.

درمان: آنتی بیوتیک های موضعی و سیستمیک فشرده

رتینوپاتی نارس

علت: رشد غیر طبیعی رگهای خونی شبکیه در نوزادان نارس.

می تواند باعث اختلال بینایی شود: بله

پیشگیری: مداخلات برای کاهش زایمان زودرس،  تجویز دوره ای از استروئیدهای قبل از زایمان به مادرانی که زایمان زودرس آنها را تهدید می کند با صلاح دید پزشک. مراقبت از نوزادان با کیفیت بالا بلافاصله پس از تولد برای کنترل عوامل خطرساز (به عنوان مثال سپسیس ، ضعف اکسیژن ، عدم افزایش وزن ، گردش خون ضعیف).

درمان: غربالگری سیستماتیک شبکیه نوزادان نارس ، با شروع چند هفته پس از تولد ، با استفاده از معیارهای غربالگری محلی و مبتنی بر شواهد و به دنبال آن درمان فوری نوزادانی که علائم تهدید بینایی ROP را دارا هستند. لیزر درمانی به طور قابل توجهی خطر اختلال بینایی یا کوری را کاهش می دهد. پیگیری در تمام دوران کودکی و نوجوانی برای تشخیص و مدیریت عوارضی مانند نزدیک بینی زیاد لازم است.

آب مروارید مادرزادی و تکوینی

علل: بیشتر موارد دو طرفه (هر دو چشم) علت نامشخصی دارند. علل شناخته شده شامل عفونت داخل رحمی و اختلالات متابولیکی یا ارثی است. تروما شایعترین علت آب مروارید یک طرفه است.

می تواند باعث اختلال بینایی شود: بله

پیشگیری: واکسیناسیون سرخچه، از آنجائیکه جراحی زودهنگام نتایج بینایی بهتری به دست می آورد ، ارتقا دانش سلامتی برای والدین و کارکنان بهداشت لازم است تا کودکان با علائم آب مروارید (مردمک سفید) شناسایی و معرفی شوند.

درمان: غربالگری در نوزادان برای اطمینان از تشخیص به موقع و مراجعه به موقع برای جراحی توصیه می شود. جراحی آب مروارید نیاز به یک تیم جراحی مجهز و ماهر دارد. پس از جراحی آب مروارید ، پیگیری طولانی مدت با اصلاح نوری و درمان آمبلیوپی (تنبلی چشم) مورد نیاز است. توانبخشی بینایی ممکن است برای کودکانی که نتایج بینایی ضعیفی دارند مورد نیاز باشد

آب مروارید

می تواند باعث اختلال بینایی شود: بله

پیشگیری: با توجه به شناخت برخی از عوامل زمینه ساز برای آب مروارید از جمله قرار گرفتن در معرض UV-B ، سیگار کشیدن ، استفاده از کورتیکو استروئید و دیابت  میتوان مداخلاتی با هدف بهبود و کنترل آنها انجام داد.

درمان: درمان شامل عمل جراحی با بی حسی موضعی است. جراحی آب مروارید شامل برداشتن لنز مات و کاشت لنز داخل چشمی است. جراحی در مراحل اولیه می تواند از بدتر شدن اختلال بینایی جلوگیری کند یا اگر دیرتر انجام شود بینایی را بازیابی می کند.

دژنراسیون ماکولای وابسته به سن

می تواند باعث اختلال بینایی شود: بله

پیشگیری: سیگار کشیدن عامل اصلی تقویت کننده خطر است. بنابراین ، ترک سیگار در برخی از دستورالعمل های عمل بالینی برای بیمارانی که از بین رفتن ماکولای وابسته به سن دارند یا در معرض خطر هستند توصیه شده است

درمان: دو نوع دژنراسیون ماکولای وابسته به سن پیشرفته (AMD) وجود دارد که می تواند منجر به اختلال بینایی و کوری شود ، آتروفیک (“خشک”) و نئوواسکولار

گزینه های درمانی موثر ، که در حال حاضر فقط برای AMD نئوواسکولار وجود دارد ، شامل تزریق مکرر عوامل ضد رشد اندوتلیال عروقی (AntiVEGF) است. درمان و پایش AntiVEGF به تصویربرداری انسجام نوری (OCT) نیاز دارد ، که معمولاً در بسیاری از کشورهای با درآمد کم و متوسط در دسترس نیست و اطلاعات کمی در مورد استفاده و اثربخشی ضد VEGF در این تنظیمات وجود دارد. در حال حاضر هیچ روش درمانی قابل استناد برای تخریب مربوط به سن خشک  (آتروفیک) وجود ندارد. نظارت مادام العمر لازم است.

گلوکوم

می تواند باعث اختلال بینایی شود: بله

پیشگیری: با توجه به اینکه گلوکوم در مراحل اولیه بدون علامت است ، اقدامات مناسب برای ارتقا سلامتی عمومی با هدف تشخیص زود هنگام از طریق افزایش آگاهی و معاینات منظم چشم در افراد مسن می تواند در تشخیص به موقع موثر باشد

درمان: غربالگری عمومی جمعیت برای گلوکوم در حال حاضر در اکثر موارد مقرون به صرفه نیست. بنابراین ، معاینات معمول چشم برای افراد در معرض خطر توصیه می شود ، زیرا تشخیص زود هنگام برای محافظت از عملکرد بینایی ضروری است. تنها روش درمانی اثبات شده و به طور کلی پذیرفته شده برای کاهش خطر پیشرفت بیشتر گلوکوم کاهش فشار داخل چشم است. کاهش فشار داخل چشم را می توان با مداخلات مختلفی از جمله رژیم درمانی قطره چشم ، لیزر درمانی ، جراحی یا ترکیبی از این موارد به دست آورد.

رتینوپاتی دیابتی

علت: دیابت

می تواند باعث اختلال بینایی شود: بله

پیشگیری: پس از شروع دیابت، مدیریت بهینه عوامل خطرزای اصلی رتینوپاتی دیابتی (به عنوان مثال هایپرگلیسمی و فشار خون بالا) می تواند از بروز و پیشرفت رتینوپاتی دیابتی جلوگیری یا به تأخیر بیندازد.

درمان:

 با توجه به اینکه اختلالات بینایی ناشی از رتینوپاتی دیابتی از طریق تشخیص به موقع و درمان به موقع قابل اجتناب است ، مدتهاست که غربالگری دوره ای در بین افراد دیابتی تایید شده است. غربالگری را می توان با استفاده از چشم پزشکی توسط پرسنل آموزش دیده مراقبت از چشم (به عنوان مثال چشم پزشکان یا بینایی سنجی) یا تصویربرداری شبکیه با تفسیر انجام داد. ارجاع موثر و درمان به موقع رتینوپاتی دیابتی تهدیدکننده بینایی با لیزر یا سایر مداخلات در جلوگیری از اختلال بینایی یا نابینایی بسیار موثر است. نظارت مادام العمر لازم است.

ناخنک

می تواند باعث اختلال بینایی شود: در موارد پیشرفته

پیشگیری: اجتناب از عوامل خطر ساز محیطی ممکن است از ایجاد ناخنک جلوگیری کند. استفاده از عینک آفتابی ممکن است در برابر اشعه ماورا بنفش ، باد و گرد و غبار محافظت کند.

درمان: قطره های روان کننده اغلب برای تسکین علائمی مانند تحریک و قرمزی استفاده می شوند. در صورت تعدی ناخنک به محور بینایی (قسمت مرکزی قرنیه) برداشتن آن از طریق جراحی ضروری است.

خشکی چشم

دلایل: دلایل عمده خشکی چشم عبارتند از: سایش لنزهای تماسی، برخی شرایط خود ایمنی به عنوان مثال شوگرن (Sjogren’s)، آرتریت روماتوئید، بلفاریت، اختلالات پلکی ، برخی داروها و پیری.

می تواند باعث اختلال بینایی شود: به طور معمول نه

درمان: قطره های چرب کننده  در دسترس ترین روش برای کاهش علائم خشکی چشم هستند. در صورت بروز برخی بیماری ها مانند بلفاریت (التهاب پلک) مدیریت شرایط و درمان مناسب پلک چشم می تواند در کاهش علائم خشکی چشم موثر باشد.

بلفاریت

می تواند باعث اختلال بینایی شود: خیر

درمان: بلفاریت معمولاً یک بیماری مزمن است که قابل درمان دائمی نیست. رژیم های درمانی موثر شامل کمپرس گرم  پاک سازی و ماساژ پلک ، آنتی بیوتیک، داروهای ضد التهاب یا ترکیبی از آنها است.

شرایط مشترک در بین کودکان و بزرگسالان

عیوب انکساری

می تواند باعث اختلال بینایی شود: بله

پیشگیری: از پیرچشمی ، هایپرمتروپی و آستیگماتیسم نمی توان جلوگیری کرد. از طرف دیگر ، در مورد نزدیک بینی ، افزایش زمان بازی کودکان در خارج از منزل و کاهش فعالیت نزدیک (گوشی، رایانه …) ممکن است شروع و پیشرفت نزدیک بینی را به تأخیر بیندازد ، که خطر نزدیک بینی بالا و عوارض آن را کاهش می دهد. همچنین طیف وسیعی از مداخلات نوری ، دارویی ، رفتاری و جراحی برای به تأخیر انداختن شروع یا کاهش سرعت نزدیک بینی به اشکال پیشرفته تر و عوارض شدید وجود دارد ، با این حال تحقیقات بیشتری لازم است.

درمان: غربالگری عیوب انکساری در بین کودکان (فقط) به منظور جلوگیری از تأثیر منفی عیب انکساری اصلاح نشده بر عملکرد تحصیلی توصیه می شود.

کاهش بینایی ناشی از عیب انکسار را می توان به طور موثر با عینک یا لنزهای تماسی جبران کرد. برای اصلاح عیوب انکساری از جراحی انکساری ، لیزر و به ندرت از لنزهای داخل چشمی استفاده می شود.

تیرگی قرنیه به دلیل آسیب دیدگی

دلایل: آسیب دیدگی چشم

می تواند باعث اختلال بینایی شود: بله

پیشگیری: مداخلات متمرکز بر ایمنی عمومی و شغلی از طریق اقدامات نظارتی و سیاستی ، مانند بستن کمربند ایمنی و محدود کردن استفاده از آتش بازی ، می تواند خطر صدمات چشم را کاهش دهد. ارتقا هدفمند سلامت برای بهبود آگاهی از استراتژی های پیشگیری از تروما ، از جمله استفاده از محافظ چشم در فعالیت ها و صنایع پر خطر (به عنوان مثال ورزش های خاص ، فعالیت های کشاورزی) نیز ممکن است در کاهش آسیب های چشم موثر باشد

درمان: در بعضی موارد ، اختلال بینایی یا کوری ناشی از تیرگی قرنیه را می توان با پیوند قرنیه برای بازیابی بینایی درمان کرد. کمبود بافت قرنیه یک چالش فعلی است.

تراکوما

علت: عفونت با باکتری Chlamydia trachomatis

می تواند باعث اختلال بینایی شود: بله

پیشگیری: درمان آنتی بیوتیکی برای کاهش خطر عفونت کلامیدیا تراکوماتیس یا شفافی چشم  و پاکیزگی صورت و افزایش بهبودهای محیطی ، به ویژه دسترسی بهتر به آب و سرویس بهداشتی ، برای جلوگیری از انتقال C. trachomatis .

درمان: جراحی تریشیازیس برای جلوگیری از اختلال بینایی یا کوری ناشی از تیرگی قرنیه.

انکوسرکیازیس (کوری رودخانه)

علت: عفونت با Onchocerca volvulus

می تواند باعث اختلال بینایی شود: بله

پیشگیری: انکوسرکیازیس توسط مگس سیاه منتقل می شود و می تواند منجر به اختلال بینایی و کوری شود. هیچ واکسن یا دارویی برای جلوگیری از عفونت وجود ندارد. برنامه های كنترل عفونت در حال انجام در مناطق بومی اجرا می شود و شامل تجویز داروی انبوه ایورمكتین با استفاده از درمان جهت دار در جامعه است.

ورم ملتحمه

علل شایع: آلرژی یا عفونت باکتریایی یا ویروسی

می تواند باعث اختلال بینایی شود: به طور معمول نه

پیشگیری: از طریق اقدامات بهداشتی (به عنوان مثال شستن دست) می توان از انتقال التهاب ملتحمه ویروسی و باکتریایی جلوگیری کرد ، در حالی که اجتناب از مواد حساسیت زا می تواند در پیشگیری از التهاب ملتحمه آلرژیک موثر باشد.

درمان: التهاب ملتحمه باکتریایی با قطره آنتی بیوتیک قابل درمان است و ملتحمه آلرژیک بر پایه نوع استراتژی بر خورد با عوامل ضد التهابی قابل درمان است.

منبع: بهداشت جهانی

تدوین:مینو غفوری ساداتیه

ادرس اینستاگرام:gooldono.stand.sidoos@

تلفن:09308743868

نوشته های مشابه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

19 − دو =